ทำความเข้าใจหลักสูตร สสวท ชีวะ ม.ปลาย (ม.4, ม.5, ม.6) เรียนอะไรบ้าง

1 เมษายน 2568

ทำความเข้าใจหลักสูตร สสวท ชีวะ ม.ปลาย (ม.4, ม.5, ม.6) เรียนอะไรบ้าง

    สสวท ย่อมาจาก สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จัดตั้งขึ้นเพื่อส่งเสริมการเรียนการสอนทางด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์และเทคโนโลยีทุกระดับการศึกษา โดยเน้นการศึกษาขั้นพื้นฐาน รวมทั้งภารกิจอื่นที่เป็นการพัฒนาการจัดการศึกษาวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยีของประเทศไทยให้เข้มแข็งและยั่งยืน หลักสูตรของ สสวท. คือ หลักสูตรที่พัฒนาโดย สสวท. เช่น สสวท ชีวะ ม.ปลาย เพื่อยกระดับการเรียนการสอนด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์และเทคโนโลยีในประเทศไทย โดยมีวัตถุประสงค์หลัก คือ 

1.    ส่งเสริมและพัฒนาการศึกษาค้นคว้า วิจัยหลักสูตร วิธีการเรียนรู้ การสอน และการประเมินผลทางวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี โดยเน้นการศึกษาขั้นพื้นฐาน

2.    พัฒนาบุคลากร ฝึกอบรมครูและนักเรียนด้านการเรียนการสอนและการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี

3.    สนับสนุนการวิจัยและจัดทำสื่อการเรียนการสอน อุปกรณ์ และเอกสารวิชาการทางวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี

4.    พัฒนาระบบประกันคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี

5.    ส่งเสริมผู้มีความสามารถพิเศษและพัฒนาครูด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี

6.    ให้คำปรึกษาแก่หน่วยงานรัฐและเอกชนเกี่ยวกับการจัดการศึกษาตามอำนาจหน้าที่ของ สสวท.

รู้จักหลักสูตร สสวท ชีวะ ม.ปลาย แนวทางการเรียนวิทยาศาสตร์ขั้นสูง

หลักสูตร สสวท. นี้มุ่งเน้นการศึกษาขั้นพื้นฐานเป็นหลัก โดยเฉพาะวิชาชีววิทยาที่เน้นการสร้างความเข้าใจในกระบวนการทางชีวภาพ และการนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน นอกจากนี้ยังเป็นวิชาสำคัญสำหรับนักเรียนที่มีความสนใจด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพ แพทยศาสตร์ เภสัชศาสตร์และวิทยาศาสตร์ชีวภาพแขนงอื่น ๆ เป็นการเรียนรู้ผ่านกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ มีการทดลองจริงและฝึกคิดวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก ซึ่งช่วยให้นักเรียนสามารถพัฒนาทักษะที่จำเป็นต่อการศึกษาต่อในระดับมหาวิทยาลัยและการทำงานในสายวิทยาศาสตร์และยังช่วยเตรียมความพร้อมสำหรับการสอบแข่งขันต่าง ๆ เช่น โอลิมปิกวิชาการอีกด้วย

สิ่งที่เรียนในหลักสูตร สสวท. ชีวะ ม.4 พื้นฐานสำคัญสำหรับ ม.ปลาย

สำหรับหลักสูตร สสวท อบรม ในระดับชั้น ม.4 เทอม 1 และเทอม 2 จะเน้นไปที่การปูพื้นฐาน ให้นักเรียนทุกคนได้รู้ว่าสิ่งมีชีวิตคืออะไร, สารและส่วนประกอบทางเคมี, เซลล์, สารพันธุกรรม ฯลฯ โดยมีรายละเอียดดังนี้

•    เนื้อหา ม.4 เทอม1-2

บทที่ 1 การศึกษาชีววิทยา
-    ธรรมชาติของสิ่งมีชีวิต 
-    การศึกษาชีววิทยาและวิธีการทางวิทยาศาสตร์ 
-    กิจกรรมสะเต็มศึกษาและกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม 

บทที่ 2 เคมีที่เป็นพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต
-    อะตอม ธาตุ และสารประกอบ น้ำ 
-    สารประกอบคาร์บอนในสิ่งมีชีวิต 
-    ปฏิกิริยาเคมีในเซลล์ของสิ่งมีชีวิต พลังงานกับการเกิดปฏิกิริยาเคมี 

บทที่ 3 เซลล์และการทำงานของเซลล์
-    กล้องจุลทรรศน์ 
-    โครงสร้างและหน้าที่ของเซลล์ 
-    การลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์ 
-    การหายใจระดับเซลล์ 
-    การแบ่งเซลล์ 

บทที่ 4 โครโมโซมและสารพันธุกรรม
-    โครโมโซม 
-    การค้นพบสารพันธุกรรม 
-    องค์ประกอบทางเคมีของ DNA โครงสร้างของ DNA 
-    การจำลองดีเอ็นเอ 
-    การควบคุมลักษณะทางพันธุกรรมของ DNA 
-    มิวเทชัน

บทที่ 5 การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม
-    การศึกษาพันธุกรรมของเมนเดล 
-    กฎการแยก 
-    กฎการรวมกลุ่มอย่างอิสระ 
-    การถ่ายทอดยีนบนโครโมโซม 
-    ความเด่นไม่สมบูรณ์ ความเด่นร่วม 
-    มัลติเพิลแอลลีล 
-    ลักษณะควบคุมด้วยยีนหลายคู่ 
-    การถ่ายทอดยีนบนโครโมโซมเพศ 
-    ยีนบนโครโมโซมเดียวกัน 

บทที่ 6 เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอ
-    การโคลนยีนโดยใช้พลาสมิดของแบคทีเรีย 
-    การเพิ่มจำนวน DNA ด้วยเทคนิค PCR 
-    การหาขนาดของ DNA และการหาลำดับนิวคลีโอไทด์ 
-    การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอ 
-    เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอกับความปลอดภัยทางชีวภาพ และชีวจริยธรรม 

บทที่ 7 วิวัฒนาการ
-    หลักฐานและข้อมูลที่ใช้ในการศึกษาวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต 
-    แนวคิดเกี่ยวกับวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต 
-    พันธุศาสตร์ประชากร 
-    ปัจจัยที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงความถี่ของแอลลีล 
-    กำเนิดสปีชีส์ 

พัฒนาการเรียนชีวะในหลักสูตร สสวท. ม.5 และ ม.6 เตรียมพร้อมสู่มหาวิทยาลัย
เมื่อเข้าสู่ชั้น ม. 5 และ ม.6 หลักสูตรชีวะของ สสวท. จะเริ่มเน้นเนื้อหาที่ซับซ้อนมากขึ้น เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการสอบเข้ามหาวิทยาลัยและการศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษา โดยมีเนื้อหาดังนี้

•    เนื้อหา ม.5 เทอม1-2

บทที่ 8 การสืบพันธุ์ของพืชดอก
-    โครงสร้างของดอกและชนิดของผล 
-    วัฏจักรชีวิตแบบสลับของพืชดอก 
-    การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศของพืชดอก 
-    การใช้ประโยชน์จากโครงสร้างต่าง ๆ ของผลและเมล็ด 

บทที่ 9 โครงสร้างและการเจริญเติบโตของพืชดอก
-    เนื้อเยื่อพืช 
-    โครงสร้างและการเจริญเติบโตของราก 
-    โครงสร้างและการเจริญเติบโตของลำต้น 
-    โครงสร้างและการเจริญเติบโตของใบ 

บทที่ 10 การลำเลียงของพืช
-    การลำเลียงน้ำ 
-    การแลกเปลี่ยนแก๊สและการคายน้ำ 
-    การลำเลียงอาหารและธาตุอาหาร 
บทที่ 11 การสังเคราะห์ด้วยแสง
-    กระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง 
-    โฟโตเรสไพเรชัน และการเพิ่มความเข้มข้นของแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ 
-    ปัจจัยบางประการที่มีผลต่อการสังเคราะห์ด้วยแสง 

บทที่ 12 การควบคุมการเจริญเติบโตและการตอบสนองของพืช
-    ฮอร์โมนพืช 
-    ปัจจัยที่มีผลต่อการงอกของเมล็ด 
-    การตอบสนองของพืชในลักษณะการเคลื่อนไหวและต่อภาวะเครียด 

บทที่ 13 ระบบย่อยอาหาร
-    การย่อยอาหารของสัตว์ 
-    การย่อยอาหารของมนุษย์ 

บทที่ 14 ระบบหายใจ
-    การแลกเปลี่ยนแก๊สของสัตว์ 
-    อวัยวะและโครงสร้างในระบบหายใจของมนุษย์ 
-    การแลกเปลี่ยนแก๊สและการลำเลียงแก๊ส 
-    กลไกการหายใจของสัตว์ 
-    การควบคุมการหายใจและความผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับระบบหายใจ 

บทที่ 15 ระบบหมุนเวียนเลือดและระบบน้ำเหลือง
-    การลำเลียงสารในร่างกายของสัตว์ 
-    หัวใจ หลอดเลือด เลือด 
-    ระบบน้ำเหลือง 

บทที่ 16 ระบบภูมิคุ้มกัน
-    กลไกการต่อต้านหรือทำลายสิ่งแปลกปลอมแบบไม่จำเพาะ 
-    กลไกการต่อต้านหรือทำลายสิ่งแปลกปลอมแบบจำเพาะ 
-    การสร้างเสริมภูมิคุ้มกัน 
-    ความผิดปกติระบบภูมิคุ้มกัน 

บทที่ 17 ระบบขับถ่าย
-    การขับถ่ายของสัตว์ 
-    การขับถ่ายของมนุษย์ 
-    การทำงานของหน่วยไต 
-    ไตกับการรักษาดุลยภาพของน้ำและสารต่าง ๆ ในร่างกาย 
-    ความผิดปกติของระบบขับถ่าย 

•    เนื้อหา ม.6 เทอม1-2

บทที่ 18 ระบบประสาทและอวัยวะรับความรู้สึก
-    การรับรู้และการตอบสนองของสัตว์ 
-    โครงสร้างและการทำงานของเซลล์ประสาท 
-    ศูนย์ควบคุมระบบประสาทของมนุษย์ 
-    การทำงานของระบบประสาท 
-    อวัยวะรับความรู้สึก : ตา หู จมูก ลิ้น ผิวหนัง 

บทที่ 19 การเคลื่อนที่ของสิ่งมีชีวิต
-    การเคลื่อนที่ของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว 
-    การเคลื่อนที่ของสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังและสัตว์มีกระดูกสันหลัง 
-    การเคลื่อนที่ของมนุษย์ 

บทที่ 20 ระบบต่อมไร้ท่อ
-    การทำงานร่วมกันของระบบต่อมไร้ท่อและระบบประสาท 
-    ต่อมไร้ท่อ 
-    ฮอร์โมนและการทำงานของฮอร์โมน 
-    การรักษาสมดุลของฮอร์โมน 

บทที่ 21 ระบบสืบพันธุ์และการเจริญเติบโต
-    การสืบพันธุ์ของสัตว์ 
-    การสืบพันธุ์ของมนุษย์ 
-    การเจริญเติบโตของสัตว์ 

บทที่ 22 พฤติกรรมของสัตว์
-    การศึกษาพฤติกรรมของสัตว์ กลไกการเกิดพฤติกรรม 
-    ประเภทพฤติกรรมของสัตว์ 
-    ความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมและวิวัฒนาการของระบบประสาท และการสื่อสารระหว่างสัตว์ 

บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ
-    ความหลากหลายทางชีวภาพ 
-    กำเนิดเซลล์เริ่มแรก 
-    กลุ่มโพรแคริโอต 
-    กลุ่มยูแคริโอต : กำเนิดเซลล์ยูแคริโอต กลุ่มยูแคริโอต : โพรทิสต์ 
-    กลุ่มยูแคริโอต : พืช 
-    กลุ่มยูแคริโอต : ฟังไจ 
-    กลุ่มยูแคริโอต : สัตว์
-    การจำแนกสิ่งมีชีวิต 
-    การตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ของสิ่งมีชีวิต 
-    การระบุชื่อวิทยาศาสตร์ของสิ่งมีชีวิต 

บทที่ 24 ระบบนิเวศและประชากร
-    ความหลากหลายของระบบนิเวศ 
-    กระบวนการที่สำคัญในระบบนิเวศ 
-    ไบโอม 
-    การเปลี่ยนแปลงแทนที่ของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศ 
-    ลักษณะเฉพาะของประชากร 
-    การเติบโตของประชากร 
-    ประชากรมนุษย์ 

บทที่ 25 มนุษย์กับความยั่งยืนของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
-    ประเภทของทรัพยากรธรรมชาติ
-    การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ ปัญหาและการจัดการ 
-    ชนิดพันธุ์ต่างถิ่นที่ส่งผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 

จะเห็นว่าเนื้อหาวิชาชีววิทยา สสวท ชีวะ ม.ปลาย สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายมีเนื้อเยอะมาก หากนับรวมทั้งหมด (ม.4-ม.6 ) จะมีด้วยกันทั้งหมด 25 บท ซึ่งนักเรียนที่จะสอบ A-Level ชีววิทยาจะต้องวางแผนการอ่านพร้อมกับสรุปเนื้อหาและทำความเข้าใจให้ดี แต่ถ้ากังวลเกี่ยวกับการสอบและการเตรียมตัว เก่งได้ อะเคเดมี่ ศูนย์รวมติวเตอร์ออนไลน์ ที่เพียบพร้อมไปด้วยเนื้อหาและข้อสอบเก่าย้อนหลังให้ได้ฝึกฝน ไม่เพียงแต่มีคอร์สเรียนวิชาชีววิทยาเท่านั้น ยังมีวิชาอื่น ๆ อีกมากที่เกี่ยวข้องกับการสอบเข้ามหาวิทยาลัย ไม่ว่าจะเป็น TPAT, TGAT และ A-Level อื่น ๆ สามารถสมัครและเริ่มเรียนได้แล้ววันนี้ที่เว็บไซต์ https://kengdai.ac

 

 

ที่มาของข้อมูล
-    https://proj14.ipst.ac.th/m4-6-biology/
-    https://www.ipst.ac.th/curriculum
-    https://www.ipst.ac.th/about-us